Odniesienie do pisma

Alfabet kurrent: czytanie dawnego niemieckiego pisma ręcznego

Kurrent to pismo niemal wszystkich niemieckojęzycznych dokumentów sprzed 1941 roku: ksiąg parafialnych, rejestrów stanu cywilnego, listów do domu i dokumentów emigracyjnych. To nie inny język, lecz inny alfabet dla tego samego języka. Gdy opanuje się kilkanaście liter, które wyglądają zupełnie inaczej niż ich współczesne odpowiedniki, większa część strony staje się czytelna. Ta tabela pokazuje każdą małą literę, wskazuje te, które mylą współczesnych czytelników, i zawiera link do narzędzia odczytującego pojedyncze wycięte słowo.

Kiedy

From the 16th century to 1941, when it was banned from German schools. Most German, Austrian, Swiss and Danish records before 1900 are in it.

Gdzie się pojawia

Księgi parafialne, rejestry stanu cywilnego, listy, pamiętniki i dokumenty emigracyjne z terenów niemieckojęzycznych, Danii i Norwegii; także niemiecko-amerykańskie księgi kościelne do lat 1900.

Jak je rozpoznać

Pochylone, ostre i wąskie. Litery składają się z szpiczastych kresek w górę i w dół, więc słowo wygląda jak rząd ostrych fal. E to dwie krótkie kreski, u ma nad sobą małe łuczki, a długie s (ſ) wznosi się wysoko, podczas gdy okrągłe s tylko zamyka sylabę.

Litery, które mylą

e, n i m to wszystkie szpiczaste łuki: policz kreski (e ma dwie, n dwie z bardziej zaokrąglonym górnym fragmentem, m trzy). u i n mają ten sam kształt, nie licząc łuczka nad u. H przypomina angielskie f albo długie s z ogonkiem. Wąskie c, i oraz długie s odróżnia się po kropce, haczyku i wysokości.

Alfabet

a b c d e f g h i j k l m n o p q r s ſ (długie s) t u v w x y z ß

Uproszczone szkice szkieletowe autorstwa Adelyons, służące rozpoznawaniu, nie są wzorcami krojów pisma. Te same rysunki znajdują się w bibliotece pism w aplikacji.

Litera po literze

• a — Szpiczasty owal zamknięty kreską w dół. Otwarty u góry czyta się go jak u; szukaj zamkniętego brzuszka.
• b — Wysoka kreska z pętlą u góry i brzuszkiem, który zamyka się płaskim połączeniem na wysokości x, często odczytywana jako l lub h.
• c — Wąska kreska z małym haczykiem u góry, łatwo ją pomylić z i (bez kropki) albo z pierwszą kreską e.
• d — Brzuszek litery a plus wysoka kreska, której górny koniec wygina się w lewo. Haczyk w lewo to wskazówka.
• e Dwie krótkie, spiczaste kreski blisko siebie, druga nieco wyższa. Najbardziej mylona litera tego pisma: wygląda jak wąskie n.
• f Wysoka, z pętlami nad i pod linią oraz z poprzeczką — jedyna litera, która przecina obie linie kreską.
• g Brzuszek litery a z zejściem zakręcającym w lewo. Porównaj z q, której zejście jest proste.
• h Wysoka pętla, po której następuje druga kreska schodząca pod linię w pętlę. Czytelnicy angielscy widzą tu f lub długie s z ogonkiem.
• i Prosta, krótka kreska z kropką. Bez kropki jest to pierwsza kreska litery e, n lub m.
• j Litera i, która opada z pętlą w lewo.
• k Wysoka pętla z małą zamkniętą pętelką na wysokości x po prawej stronie — to pętelka odróżnia ją od h i l.
• l Wysoka pętla bez drugiej kreski. Porównaj z h (druga kreska), b (brzuszek) i k (pętla).
• m Trzy spiczaste łuki. Licz kreski: słowo jak "immer" to długi szereg identycznych szpiczaków i tylko liczenie pozwala się przez nie przebić.
• n Dwa spiczaste łuki o nieco bardziej zaokrąglonych szczytach niż e. Identyczna z u, z tą różnicą, że u ma nad sobą łuk.
• o Spiczasty owal, zwykle z małym otwartym szczytem. W szybkim piśmie łatwo odczytać jako a lub e.
• p Najpierw zejście zakończone pętlą u dołu, potem po prawej otwarty brzuszek.
• q Brzuszek litery a z prostym zejściem kończącym się małą stopką. Porównaj z g, której zejście tworzy pętlę.
• r Kreska z małą chorągiewką lub barkiem w prawo na wysokości x. Odczytywana jako niedokończone n.
• s Okrągłe (końcowe) s, ciasna ósemka zamykająca sylabę lub wyraz: "das", "Haus".
• ſ (długie s) Długie s (ſ), wysokie z pętelką u góry, używane na początku i wewnątrz sylab: "ſie", "Haſe". Nigdy na końcu wyrazu.
• t Kreska przecięta na wysokości x — krótka, w przeciwieństwie do wysokiego f. W pośpiechu poprzeczka staje się haczykiem w prawo.
• u Dwie kreski w dół połączone u dołu, z małym łukiem nad nimi. Łuk to jedyna różnica między nimi a n; kto go pomija, zostawia czytelnikowi decyzję na podstawie słowa.
• v Otwarty kształt litery u, który zamyka się małą pętelką po prawej, często zakończony ogonkiem.
• w Litera v z jedną kreską więcej — trzy kreski w dół zamykające się w pętlę. Porównaj z m (spiczaste łuki, bez pętli).
• x Dwie zahaczone połówki plecami do siebie lub skrzyżowana para kresek; rzadkie, głównie w imionach i "Axt".
• y Litera u, której drugi trzon opada w pętlę. Rzadka w niemieckich wyrazach, częsta w imionach i zapożyczeniach z greki.
• z Litera z z długim zakręconym zejściem, jak 3 z ogonem. Porównaj z okrągłym s, które pozostaje na linii.
• ß — ß: wysoka, zapętlona kreska, która przechodzi w okrągłe s. Dawniej pisano ją jako ſ + z, stąd wzięła się ta litera.

Słowa do ćwiczenia

• Kirche — kościół — K jest wysokie i ozdobne, brak długiego s, e występuje dwa razy
• Hauſe — dom (celownik) — łuk nad u, potem długie s, potem e
• Sohn — syn — h z opadającą pętlą, n z dwoma szpicami

Pytania

Czym różni się Kurrent od Sütterlin?

Sütterlin to szkolna wersja Kurrent z 1911 roku: pismo pochyłe, o zaokrąglonych górnych częściach i pisane kreską jednakowej grubości. Litery są zbudowane w ten sam sposób, więc zestawienie dla jednego pisma służy też drugiemu. Dokumenty sprzed około 1915 roku to zazwyczaj Kurrent; listy i papiery z lat 1915–1940 są zwykle w Sütterlin.

Czy Kurrent to to samo co Fraktur?

Nie. Fraktur to drukowana czcionka gotycka; Kurrent to pismo odręczne. Używano ich obok siebie, a niemiecki dokument często ma drukowany formularz w Fraktur, wypełniony ręcznie w Kurrent.

Jak odróżnić e od n w Kurrent?

Policz kreski i przyjrzyj się górnym częściom. E to dwie krótkie, blisko siebie stojące kreski o spiczastych górach; n to dwie kreski o nieco bardziej zaokrąglonych górach i tej samej wysokości. W praktyce decyduje słowo: w niemieckim e w środku sylaby występuje znacznie częściej niż n.

Dlaczego ważne jest długie s?

Długie s (ſ) przypomina f bez poprzeczki albo h. Pojawia się na początku i wewnątrz sylab; okrągłe s występuje tylko na końcu. Zobaczenie, jakiego s użył pisarz, pokazuje, gdzie kończy się sylaba, i dzięki temu nazwisko często udaje się wreszcie odczytać.

Czy Cursive Lens potrafi transkrybować Kurrent?

Tak. Wybierz niemiecki jako wskazówkę językową, a czytnik zostanie poinstruowany, by spodziewać się Kurrent lub Sütterlin i transkrybować tekst na współczesną niemiecką pisownię bez tłumaczenia. Na tej stronie możesz wyciąć jedno słowo i za darmo otrzymać możliwe odczytania.