Is canolaolie veilig bij verhitting?

Emissies van frituren bij hoge temperatuur zijn door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) geclassificeerd als "waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen (Groep 2A)", met voldoende bewijs bij proefdieren voor de kankerverwekkendheid van emissies van onge raffineerd koolzaadolie die bij hoge temperatuur werd gebruikt [16].

Waarom hier

Canolaolie is een veelgebruikte olie voor frituren bij hoge temperatuur, waarbij emissies ontstaan die in verband zijn gebracht met kankerverwekkendheid [1, 16].

Wat zou waar moeten zijn

Frituren bij hoge temperatuur, vooral bij langdurig gebruik of in slecht geventileerde ruimtes [16, 20].

De andere kant

De IARC-classificatie heeft betrekking op de algemene emissies van frituren bij hoge temperatuur, en de directe relevantie voor typische huishoudelijke kookpraktijken in westerse diëten is minder duidelijk dan bij koken op open vuur in andere delen van de wereld [10, 16]. Af en toe gebruik van kookmethoden bij hoge temperatuur met geraffineerde oliën in huis wordt over het algemeen als acceptabel beschouwd [20].

Studies suggereren dat zaadoliën, waaronder canolaolie, als endocriene verstoorders kunnen werken en mogelijk de hormoonfunctie verstoren, bijvoorbeeld door verhoogde serumspiegels van oestradiol en ovariumatrofie bij vrouwelijke ratten, en door onderdrukking van testosteron en verhoging van aldosteron bij mannelijke ratten [17, 18, 19, 23, 24].

Waarom hier

Het hoge gehalte aan omega-6-vetzuren in zaadoliën zoals canolaolie, en hun gedrag bij kooktemperaturen, kan chronische ontsteking en oxidatieve stress bevorderen, wat de hormoonregulatie rechtstreeks kan verstoren [18].

Wat zou waar moeten zijn

Inname van canolaolie via de voeding, vooral in overmaat, draagt bij aan een onevenwichtige verhouding tussen omega-6- en omega-3-vetzuren [17, 18, 19, 23, 24].

De andere kant

Deze bevindingen komen voornamelijk uit dierstudies (Wistar-ratten) [19, 23, 24], en verder onderzoek bij menselijke populaties wordt aanbevolen om deze effecten te bevestigen [19]. Daarnaast is canolaolie door de Amerikaanse FDA erkend als GRAS (Generally Recognized as Safe) en heeft het een gekwalificeerde gezondheidsclaim voor het verlagen van het risico op coronaire hartziekten [7, 8, 11].

Het verhitten van canolaolie, vooral herhaald of bij hoge temperaturen, kan leiden tot de vorming van schadelijke oxidatieproducten zoals aldehyden (bijv. acroleïne, hexanal, acetaldehyde, formaldehyde, butanal, (E)-2-heptenal en octanal) [1, 3, 4, 5, 6].

Waarom hier

Het relatief hoge gehalte aan meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA's), met name alfa-linoleenzuur (ALA), maakt canolaolie gevoelig voor oxidatie en afbraak wanneer het aan hoge kooktemperaturen wordt blootgesteld [1, 5].

Wat zou waar moeten zijn

Koken bij hoge temperatuur, zoals frituren bij 180°C (356°F) of hoger, en het herhaald opwarmen van de olie [1, 3, 4, 5].

De andere kant

De praktische betekenis van aldehydevorming bij gewoon thuiskoken wordt besproken; sommige onderzoeken suggereren dat het gebruik van vers olie en het handhaven van frituurtemperaturen tussen 325–375°F (163-190°C) de aldehydevorming aanzienlijk kan verminderen [5].

Canolaolie is in Europa niet verboden, maar is onderworpen aan strengere regelgeving, kwaliteitsnormen en etiketteringseisen dan in andere regio's, vooral met betrekking tot het erucazuurgehalte (beperkt tot maximaal 0,5% in zuigelingenvoeding en 2% voor algemeen gebruik) en genetisch gemodificeerde herkomst.

Waarom hier

Deze regelgeving heeft rechtstreeks invloed op de beschikbaarheid en de perceptie van canolaolie voor algemeen gebruik op Europese markten.

Wat zou waar moeten zijn

Consumptie van canolaolie in regio's met specifieke wettelijke grenzen voor erucazuur en ggo's.

Canolaolie is rijk aan meervoudig onverzadigde vetten en is daardoor gevoelig voor oxidatie bij blootstelling aan hitte, licht en lucht, waarbij schadelijke stoffen ontstaan zoals aldehyden, lipideperoxiden en vrije radicalen, vooral bij koken op hoge temperatuur of bij herhaald gebruik.

Waarom hier

Canolaolie wordt vaak gebruikt om in te koken, ook bij methoden op hoge temperatuur zoals frituren, en zit in veel bewerkte producten, wat kan leiden tot blootstelling aan geoxideerde bijproducten.

Wat zou waar moeten zijn

Consumptie, vooral wanneer canolaolie op hoge temperaturen wordt verhit (bijvoorbeeld bij frituren) of hergebruikt wordt, of wanneer het wordt gegeten in bewerkte voedingsmiddelen die mogelijk aan hitte-behandeling zijn onderworpen.

Hoewel canolaolie een gunstige verhouding omega-6 tot omega-3 heeft (ongeveer 2:1) vergeleken met het typische westerse dieet, suggereren sommige onderzoeken dat een hoge totale inname van omega-6-vetten, waarvan canolaolie een belangrijke bron is, kan bijdragen aan een onevenwichtige verhouding die gekoppeld is aan meer ontsteking en chronische aandoeningen zoals Alzheimer, obesitas en hartziekten.

Waarom hier

Canolaolie is een veelgebruikt voedingsvet, en de bijdrage ervan aan de totale omega-6-inname kan de ontstekingsbalans van het lichaam beïnvloeden.

Wat zou waar moeten zijn

Dieetinname van canolaolie als onderdeel van een dieet met veel omega-6-vetzuren.

De andere kant

Ander peer-reviewed onderzoek suggereert dat het consumeren van omega-6-vetten geen significant effect heeft op ontsteking in het lichaam, en de verhouding van 2:1 omega-6 tot omega-3 van canolaolie wordt beschouwd als een van de beste onder voedingsvetten voor het behouden van een gezond evenwicht.

Grootschalige conventionele canolateelt, vaak met monoculturen en genetisch gemodificeerde gewassen, draagt bij aan bodemuitputting, een grotere afhankelijkheid van synthetische meststoffen en bestrijdingsmiddelen (waaronder glyfosaat), verstoring van de biodiversiteit en mogelijke schade voor bestuivende insectenpopulaties.

Waarom hier

De milieu-impact is inherent aan de grootschalige productie van canolaolie, een veelgebruikt ingrediënt.

Wat zou waar moeten zijn

Indirecte blootstelling via de milieu-impact van landbouwpraktijken die verband houden met de productie van canolaolie.

De industriële verwerking van canolaolie maakt doorgaans gebruik van hexaan als oplosmiddel voor extractie, een luchtverontreinigende stof die giftig kan zijn voor werknemers. Hoewel er wordt gewerkt aan verwijdering, kunnen er sporen in het eindproduct achterblijven.

Waarom hier

Hexaanextractie is een standaardmethode voor de productie van conventionele canolaolie, waardoor consumenten indirect worden blootgesteld aan de milieu-impact en mogelijk aan restsporen.

Wat zou waar moeten zijn

Indirecte blootstelling door consumptie van conventioneel verwerkte canolaolie; beroepsmatige blootstelling voor werknemers in canolaolie-productiefaciliteiten.

Sommige commentatoren geloven dat canolaolie 'gedeeltelijk gehydrogeneerd' is en kunstmatige transvetten creëert, en dat het consumeren van genetisch gemodificeerde canolaolie 'de organen en het immuunsysteem kan verwoesten, wat kan leiden tot potentiële toxiciteit, vrije-radicalenschade en zelfs kanker'.

Waarom hier

Deze beweringen worden gedaan in de context van algemene voedingsconsumptie van canolaolie.

Wat zou waar moeten zijn

Dieetconsumptie van conventionele canolaolie.

De andere kant

Canolaolie bevat van nature geen transvetzuren, hoewel er tijdens het deodoriseren, een proces dat bij alle plantaardige oliën gebruikelijk is, sporen kunnen ontstaan. Moderne canolaolie is specifiek gekweekt met een zeer laag erucazuurgehalte (onder 2%), waardoor ze veilig is voor menselijke consumptie, en de FDA heeft canolaolie erkend als Generally Recognized as Safe (GRAS). Het IARC classificeert emissies van frituren op hoge temperatuur als „waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen”, maar dit staat los van beweringen dat de olie zelf kanker veroorzaakt via oliezuur of ggo's.