Adelyons / Nello / Meltdown vs driftbui vs shutdown

Autistische meltdown vs driftbui vs shutdown

Een meltdown is een onvrijwillige reactie op overbelasting: het zenuwstelsel heeft zijn capaciteit uitgeput, en de persoon kiest of stuurt dit niet. Een driftbui is doelgericht en stopt wanneer het doel is bereikt of duidelijk is afgewezen. Een shutdown is dezelfde overbelasting die naar binnen keert: terugtrekken, stilte en verlies van spraak in plaats van een uiting naar buiten.

Het verschil in één oogopslag

Het nuttigste onderscheid is niet hoe luid het van buitenaf lijkt. Het gaat erom of de persoon iets probeert te bereiken en of hij of zij kan stoppen.

Wat een meltdown echt is

Een meltdown ontstaat wanneer opgestapelde belasting (lawaai, licht, sociale eisen, onvoorspelbaarheid, fysiek ongemak, emoties) de regulatiecapaciteit van de persoon overschrijdt. Het is een stressreactie, geen gedrag dat gekozen wordt om iets te krijgen.

Dat kader is praktisch belangrijk, want de reacties die bij een driftbui werken, werken hier niet. Redeneren, onderhandelen, waarschuwen voor gevolgen of aandringen op gehoorzaamheid voegt juist op het moment dat er geen capaciteit is om eraan te voldoen, extra eisen toe. Autistische volwassenen die hun eigen meltdowns beschrijven, geven vaak aan dat ze wisten wat er gebeurde en het niet konden stoppen, wat een ouder midden in zo'n moment nuttig kan onthouden.

Hoe een shutdown eruitziet

Een shutdown is de stille versie van dezelfde overbelasting. De persoon kan stoppen met praten, zich nauwelijks bewegen, staren, zich onder iets verstoppen of volledig uitgeschakeld lijken.

Shutdowns worden gemakkelijk over het hoofd gezien en kunnen makkelijk worden aangezien voor pruilen, onbeleefdheid of niet luisteren. Omdat ze van buitenaf weinig eisen stellen, worden ze vaak niet geregistreerd, en juist daarom is het de moeite waard ze bewust bij te houden. Een kind bij wie overbelasting vooral als shutdown tot uiting komt, kan lijken alsof het het goed doet, terwijl het net zoveel last draagt als een kind dat luidruchtig een meltdown krijgt. Verlies van spraak tijdens een meltdown of shutdown komt vaak voor en is tijdelijk, en vragen stellen tijdens die periode maakt het meestal langer.

Hoe een driftbui verschilt

Een driftbui is een communicatiestrategie met een doel: iets willen of iets willen vermijden. Hij reageert op de uitkomst en stopt meestal zodra het antwoord duidelijk is.

Driftbuien horen bij de normale ontwikkeling van alle kinderen, autistisch of niet, en alles wat een autistisch kind doet als meltdown bestempelen helpt ook niet. Het onderscheid is niet bedoeld om gedrag in verdiend en onverdiend in te delen. Het gaat erom dat ze verschillende reacties nodig hebben: een driftbui heeft een duidelijk, rustig antwoord nodig, terwijl een meltdown vraagt om het wegnemen van de last.

De nuttige informatie zit in de opbouwfase

Meltdowns komen zelden zonder waarschuwing, ook al voelen ze plotseling. Meestal is er een opbouwfase, soms de rumblefase genoemd, met signalen die per persoon verschillen maar voor één persoon vrij consistent zijn.

Veelvoorkomende vroege signalen zijn meer of veranderd stimmen, heen en weer lopen, kortere antwoorden, prikkelbaarheid, oren of ogen bedekken, zoeken naar een kleinere of donkerdere ruimte, of het herhalen van een zin. Het leren kennen van de eigen set signalen van je kind is het meest waardevolle wat je uit het bijhouden kunt halen, want vroeg signaleren maakt het verschil tussen tien minuten minder eisen stellen en een volledige meltdown gevolgd door een uitgeputte avond. Het vastleggen van wat aan elke episode voorafging als voorloper, gedrag en gevolg is hoe die lijst wordt opgebouwd.

Wat op het moment meestal helpt

Zowel bij meltdowns als bij shutdowns is de algemeen geaccepteerde aanpak om prikkels te verminderen in plaats van toe te voegen: minder woorden, minder licht en lawaai, meer ruimte en veiligheid.

• Verminder de zintuiglijke belasting: ga, als dat veilig kan, naar een rustigere en donkerdere plek.
• Beperk de taal sterk. Korte zinnen, lange pauzes, geen vragen.
• Laat eisen voor nu los. Er hoeft nu niets beslist te worden.
• Houd de persoon en de mensen om hen heen veilig, en geef ruimte in plaats van dichtbij te gaan staan.
• Onderbreek stimming niet: het is zelfregulatie en helpt vaak.
• Geef daarna echt de tijd om te herstellen. De vermoeidheid die volgt is echt.

Praat later, en voorzichtig, over wat er gebeurd is, als dat al nodig is. De nabespreking is bedoeld om samen de trigger te vinden, niet voor excuses.

Waarom het onderscheid belangrijk is voor het bijhouden

Als je logboek alle moeilijke momenten op één hoop gooit, worden de patronen onduidelijk. Door elke episode te labelen als meltdown, shutdown of driftbui, scheid je oorzaken die echt om een andere aanpak vragen.

Het beschermt het logboek ook tegen een veelvoorkomende misinterpretatie. Een dag met twee shutdowns kan er in een logboek dat alleen lawaai telt rustig uitzien, en het is juist die dag die vaak gevolgd wordt door een moeilijke dag.

Meer gidsen: Gezondheid & zorg · alle gidsen van Adelyons