Is ethanol veilig bij inademing?

Inademing van ethanoldamp kan neus, keel en ogen irriteren en klachten veroorzaken zoals verstikking, hoesten, branderig gevoel en roodheid.

Waarom hier

Ethanol is een vluchtige stof en de dampen kunnen bij inademing rechtstreeks in contact komen met en irriteren van de slijmvliezen in de luchtwegen en de ogen.

Wat zou waar moeten zijn

Blootstelling aan ethanoldamp kan irritatie veroorzaken, zelfs bij concentraties onder de beroepsmatige grenswaarden (bijv. 1000 ppm). Hogere concentraties geven sterkere effecten.

Inademing van ethanoldamp kan leiden tot snelle intoxicatie en effecten op het centrale zenuwstelsel, zoals duizeligheid, hoofdpijn, slaperigheid, verminderde coördinatie en, bij hoge concentraties, bewusteloosheid, verminderde ademhaling en mogelijk overlijden.

Waarom hier

Ethanol wordt gemakkelijk via de longen in de bloedbaan opgenomen, zonder het spijsverteringsstelsel en de lever te passeren, wat leidt tot een snellere en sterkere werking op de hersenen.

Wat zou waar moeten zijn

Opzettelijk inhaleren van geconcentreerde ethanoldamp (bijv. alcohol ‘vapen’) of blootstelling aan hoge concentraties in de lucht (bijv. boven 1000 ppm, of 1900 mg/m³) kan deze effecten veroorzaken. Kleine hoeveelheden geïnhaleerde alcohol kunnen een sterkere intoxicatie geven dan dezelfde hoeveelheid drinken.

Alcoholdamp inademen verhoogt het risico op alcoholvergiftiging en overdosering, omdat het spijsverteringsstelsel wordt omzeild en het natuurlijke braakmechanisme van het lichaam uitblijft.

Waarom hier

Doordat ethanol via de longen direct in de bloedbaan terechtkomt, zonder eerst de lever te passeren, stijgt het alcoholgehalte in het bloed snel en sterk. Daardoor is de hoeveelheid moeilijk in te schatten en neemt de kans op overdosering toe.

Wat zou waar moeten zijn

Opzettelijk inhaleren van alcoholdamp, vaak door alcohol te verwarmen of over droogijs te gieten, kan al bij kleine hoeveelheden leiden tot een levensbedreigende overdosis.

Het inademen van verhitte alcoholdamp kan de longen beschadigen, en chronische blootstelling aan ethanol kan het risico op longziekten verhogen.

Waarom hier

Directe blootstelling van longweefsel aan verhitte ethanoldamp kan schade veroorzaken, en langdurige systemische blootstelling aan ethanol, ook via inademing, kan bijdragen aan een verminderde ademhalingsfunctie.

Wat zou waar moeten zijn

Blootstelling aan verhitte alcoholdamp, zoals bij alcohol ‘vapen’, of chronische inademing van ethanol kan leiden tot longbeschadiging en een grotere gevoeligheid voor longziekten.

In dierenstudies is chronische ethanolinademing in verband gebracht met meer alcoholzoekend gedrag en kan het tot verslaving leiden.

Waarom hier

De snelle aanvoer van ethanol naar de hersenen via inademing kan verslavend gedrag versterken, zoals waargenomen in diermodellen.

Wat zou waar moeten zijn

Herhaalde of chronische inademing van ethanoldamp kan, zoals aangetoond in onderzoek met ratten, veranderingen veroorzaken die met verslaving samenhangen.

Inslikken van ethanol kan bij zuigelingen en jonge kinderen een ernstige hypoglykemie veroorzaken, door hun beperkte glycogeenvoorraden en doordat ethanol de gluconeogenese remt.

Waarom hier

Kinderen hebben minder ontwikkelde stofwisselingsroutes voor ethanol en lagere glycogeenreserves, waardoor ze gevoeliger zijn voor door ethanol veroorzaakte hypoglykemie.

Wat zou waar moeten zijn

Ook relatief kleine hoeveelheden ethanol kunnen een ernstige hypoglykemie veroorzaken. Hypoglykemie kan optreden bij ethanolwaarden boven 50 tot 100 mg/dL bij zuigelingen en peuters. Eén inname van 0,5 g/kg ethanol (ongeveer 1,5 mL/kg lichaamsgewicht) is voldoende om bij een jong kind een aanzienlijke intoxicatie en hypoglykemie te veroorzaken.

Inslikken van ethanol kan bij kinderen leiden tot ernstige depressie van het centrale zenuwstelsel, waaronder veranderde mentale toestand, slaperigheid, verwardheid, onduidelijke spraak, ataxie, coma, toevallen en levensbedreigende ademhalingsdepressie.

Waarom hier

Het lichaam van kinderen neemt alcohol snel op, en hun centrale zenuwstelsel is zeer gevoelig voor de effecten ervan.

Wat zou waar moeten zijn

Ook een kleine hoeveelheid ethanol kan intoxicatie veroorzaken. Symptomen kunnen optreden bij ethanolwaarden boven 50 tot 100 mg/dL bij zuigelingen en peuters. Eén inname van 0,5 g/kg ethanol (ongeveer 1,5 mL/kg lichaamsgewicht) is voldoende om bij een jong kind een aanzienlijke intoxicatie te veroorzaken. Ernstige toxiciteit, inclusief coma, treedt bij jonge tieners bij lagere alcoholconcentraties in het bloed op dan bij volwassenen.

Inslikken van ethanol, zelfs in kleine hoeveelheden, kan bij kinderen tot de dood leiden.

Waarom hier

Kinderen zijn gevoeliger voor alcohol dan volwassenen, en hun lichaam neemt het snel op, wat leidt tot een snel optredende ernstige symptomen.

Wat zou waar moeten zijn

Zelfs een kleine hoeveelheid alcohol kan alcoholvergiftiging veroorzaken bij kinderen, wat ernstige ziekte en soms overlijden tot gevolg kan hebben. Er zijn doden gevallen nadat kinderen per ongeluk alcohol hadden gedronken. Overlijden door ethanolvergiftiging wordt meestal geassocieerd met bloedalcoholconcentraties boven 400 mg/dL, maar is ook gemeld bij concentraties die al bij 250 mg/dL liggen. Een toxische grens van 300 mg/kg bij kinderen kan leiden tot bewusteloosheid, een bezoek aan de spoedeisende hulp en mogelijk overlijden.

Ethanol kan bij frequent of langdurig contact huiduitdroging en irritatie veroorzaken, en bij direct contact ernstige oogirritatie. Inademing van ethanoldampen, vooral in slecht geventileerde ruimtes, kan leiden tot irritatie van de luchtwegen.

Waarom hier

Het schoonmaken van huishoudelijke oppervlakken brengt direct huidcontact met het product met zich mee en mogelijk het inademen van verdampte ethanol tijdens en na het gebruik.

Wat zou waar moeten zijn

Direct huidcontact met schoonmaakoplossingen die ethanol bevatten; inademing van dampen tijdens en na het schoonmaken, vooral in afgesloten ruimtes.

Ethanol is een vluchtige organische verbinding (VOS) die snel uit huishoudelijke schoonmaakmiddelen in de lucht verdampt en bijdraagt aan luchtvervuiling binnenshuis.

Waarom hier

De snelle verdamping van ethanol van schoongemaakte oppervlakken brengt het in de binnenlucht, wat de luchtkwaliteit beïnvloedt.

Wat zou waar moeten zijn

Inademing van ethanoldampen die tijdens en na het schoonmaken in de binnenlucht vrijkomen.

Hoewel alcoholische dranken (ethanol) door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) als kankerverwekkend voor de mens (Groep 1) zijn ingedeeld en door het National Toxicology Program (NTP) als bekend kankerverwekkend voor de mens worden beschouwd wanneer ze oraal worden ingenomen, bestaat er geen consensus en onvoldoende bewijs om ethanol als kankerverwekkend te classificeren bij typische huid- of inademingsblootstelling aan huishoudelijke schoonmaakproducten.

Waarom hier

De gevestigde indeling van ethanol als kankerverwekkend berust vooral op orale inname, wat niet de bedoelde blootstellingsroute is voor huishoudelijke oppervlaktereinigers. Toezichthouders evalueren de kankerverwekkendheid via huidcontact of inademing van deze producten nog, of hebben daarvoor onvoldoende bewijs gevonden.

Wat zou waar moeten zijn

Huidcontact en inademing van ethanol uit huishoudelijke oppervlaktereinigers.

Sommige commentatoren, zoals het commerciële bedrijf Global Healing, stellen dat alcohol (ethanol) als hormoonverstoorder werkt en dat blootstelling aan huishoudelijke producten die het bevatten, ook via huidaanbrenging, kan leiden tot hormonale onevenwichtigheden, onvruchtbaarheid, depressie en onderdrukking van het immuunsysteem. Dit is geen wetenschappelijke consensus.

Waarom hier

De bewering suggereert dat ethanol in huishoudelijke producten via de huid kan worden opgenomen of ingeademd, wat tot een systemische hormoonverstoring leidt.

Wat zou waar moeten zijn

Huidaanbrenging en inademing van huishoudelijke producten.

De andere kant

Gangbare toezichthouders en wetenschappelijke overzichten over hormoonverstoorders in schoonmaakmiddelen richten zich meestal op andere chemische stoffen (bijv. ftalaten, parabenen, glycolethers) en hebben geen consensus vastgesteld over ethanol als hormoonverstoorder via huidcontact of inademing van huishoudelijke producten. Het Comité voor biociden van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) heeft geen conclusie getrokken over de reprotoxische eigenschappen van ethanol vanwege gegevenslacunes voor huid- en inademingsblootstelling.